DE x ASEAN x UNESCO เปิดเวทีร่วมกำหนดธรรมาภิบาล Digital Platforms ระดับภูมิภาค

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม หรือ ดีอี (DE) โดยสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) จับมือ สำนักเลขาธิการอาเซียน (ASEAN Secretariat) และ องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) เดินหน้าเร่งพัฒนามาตรการร่วมกำหนด “อนาคตธรรมาภิบาลแพลตฟอร์มดิจิทัล” สู่กรอบความร่วมมือระดับภูมิภาค…

highlight

• กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม (ดีอีเอส) โดย สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (เอ็ดด้า), สำนักเลขาธิการอาเซียน และ ยูเนสโก เดินหน้าจัดการประชุม “ASEAN–UNESCO Multistakeholder Forum on the Governance of Digital Platforms” ที่กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 20-22 ตุลาคม 2568 เพื่อหารือ และพัฒนาแนวทาง “การกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างมีธรรมาภิบาล โปร่งใส และเป็นธรรม” โดยยึดหลัก สิทธิมนุษยชน และ ความรับผิดชอบร่วมกัน

DE x ASEAN x UNESCO เปิดเวทีร่วมกำหนดธรรมาภิบาล Digital Platforms ระดับภูมิภาค

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม หรือ ดีอี (DE) โดย สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ร่วมกับ สำนักเลขาธิการอาเซียน (ASEAN Secretariat), องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO)

และ โครงการ Global Initiative on the Future of the Internet (GIFI) ภายใต้ European University Institute (EUI) เปิดการประชุมสำคัญระดับภูมิภาค “ASEAN–UNESCO Multistakeholder Forum on the Governance of Digital Platforms” 

พร้อมระดมพลังจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม นักวิชาการ และองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และหารือแนวทางเชิงนโยบายเพื่อพัฒนา “การกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างมีธรรมาภิบาล โปร่งใส และเป็นธรรม” เพื่อเน้นย้ำถึงหลักการสำคัญคือ สิทธิมนุษยชน ความปลอดภัย และความรับผิดชอบร่วมกัน ตามกรอบแนวทางสากล

ไทยชี้! แพลตฟอร์มดิจิทัลนำมาซึ่งความท้าทาย ซับซ้อน จำเป็นต้องมีธรรมาภิบาล

ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม (ดีอี) ประธานในพิธีเปิดการประชุมฯ กล่าวว่า การจัดงานครั้งนี้เป็นก้าวสำคัญที่แสดงถึงความมุ่งมั่นของประเทศไทยในการขับเคลื่อนธรรมาภิบาลดิจิทัลให้สอดคล้องกับหลักสากล พร้อมเชื่อมโยงกับบริบทของอาเซียน

“วันนี้แพลตฟอร์มดิจิทัล เช่น อีคอมเมิร์ซ, เกมออนไลน์ และชุมชนออนไลน์ ได้กลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิตประจำวัน แต่การใช้งานที่ขยายวงกว้างขึ้นได้นำมาซึ่งความเสี่ยง และความท้าทายหลายประการ ตั้งแต่ปัญหา เนื้อหาผิดกฎหมาย, การฉ้อโกงออนไลน์, การบิดเบือนข้อมูล, ความเสี่ยงต่อเด็ก และเยาวชน

รวมถึงการรู้เท่าทันสื่อ และข้อมูล ซึ่งเป็นประเด็นซับซ้อนที่ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ดังนั้น การเร่งพัฒนา “กรอบธรรมาภิบาลดิจิทัล” ที่เข้มแข็ง และสร้าง “กลไกการกำกับดูแลแพลตฟอร์มอย่างมีธรรมาภิบาล” ที่มีประสิทธิภาพ ภายใต้หลักสิทธิมนุษยชน ความโปร่งใส และความรับผิดชอบร่วมกัน เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง” ไชยชนก กล่าว

วางมาตรการ “มุ่งเน้นความโปร่งใส” และ “ปราบปรามอาชญากรรมเทคโนโลยี“

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม หรือ ดีอี (DE) โดย สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ไม่เพียงแต่ดำเนินการรับมือกับความท้าทายต่าง ๆ ร่วมกับพันธมิตรทั้งในประเทศ และต่างประเทศเท่านั้น แต่ยังได้พัฒนากรอบแนวทาง และกลไกสำคัญเพื่อส่งเสริมการกำกับดูแลดิจิทัลอย่างมีความรับผิดชอบ

ซึ่งมุ่งเน้นในความเกี่ยวเนื่องกับ “พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565” ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมความโปร่งใส และการแข่งขันที่เป็นธรรมในตลาดแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยใช้กลไกการกำกับดูแลตนเองที่เปิดโอกาสให้หลายภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม

เพื่อส่งเสริมการให้บริการอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และมีความรับผิดชอบ ควบคู่ไปกับการการสนับสนุนให้ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มปราบปรามอาชญากรรม ทางเทคโนโลยีผ่าน พระราชกำหนดมาตรการป้องกัน และปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566

หรือ “พระราชกำหนดบัญชีม้า” (Emergency Decree on Mule Accounts) ซึ่งกำหนดให้ผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ต้องระงับ หรือลบข้อมูลเท็จหรือข้อมูลที่อาจก่อให้เกิดอาชญากรรมทางเทคโนโลยี เพื่อเป็นการเสริมหลัก “ความรับผิดชอบในการดูแล” (Duty of Care) ของแพลตฟอร์มดิจิทัล

ในขณะเดียวกัน ก็เร่งผลักดันในการแก้ปัญหาการหลอกลวงออนไลน์ (Online Scam) พร้อมส่งเสริมให้ประชาชนสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีพื้นฐานอย่างเสมอภาค ไม่ว่าจะเป็นอินเทอร์เน็ต หรือปัญญาประดิษฐ์ (AI) พร้อมทั้งยกระดับทักษะด้านการรู้เท่าทันดิจิทัล (Digital Literacy)

และ การรู้เท่าทันสื่อ และข้อมูล (Media and Information Literacy : MIL) เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้เทคโนโลยี และแพลตฟอร์มดิจิทัลได้อย่างปลอดภัย รอบคอบและมีความรับผิดชอบ ภายใต้ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ และเอกชน

“โลกดิจิทัลกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยี และข้อมูลได้กลายเป็นพลังขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ดังนั้น การพัฒนา “กรอบธรรมาภิบาล” ต้องรักษาสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิผู้ใช้ และการส่งเสริมนวัตกรรมอย่างมีความรับผิดชอบ ไทยพร้อมทำงานกับประเทศสมาชิกอาเซียน และพันธมิตรระดับโลก

ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ร่วมถึงองค์กรระหว่างประเทศ เพื่อสร้าง “พหุภาคี” (Multistakeholder Spirit) ที่ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ และร่วมรับผิดชอบต่อการกำหนดทิศทางของระบบนิเวศดิจิทัล ที่ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ และร่วมรับผิดชอบ ในการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างมีธรรมาภิบาล

ประเทศไทยพร้อมทำงานเคียงข้างกับประเทศสมาชิกอาเซียน และพันธมิตร เพื่อมุ่งสู่การสร้างตลาดดิจิทัลที่ยั่งยืน น่าเชื่อถือ และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลในระดับภูมิภาค” ไชยชนก กล่าวเสริม

องค์กรระหว่างประเทศชี้ ต้องใช้แนวทาง “สิทธิมนุษยชน และพหุภาคี“

Ms. Maki Katsuno-Hayashikawa, Director of the UNESCO Liaison Office to ASEAN กล่าวแสดงความยินดีที่ได้ร่วมจัดงาน โดยสะท้อนความมุ่งมั่นร่วมกันของภูมิภาคในการสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่ “เปิดกว้าง ปลอดภัย และยึดหลักสิทธิมนุษยชน” แม้แพลตฟอร์มดิจิทัลจะส่งเสริมการเข้าถึงความรู้

และการเชื่อมโยงผู้คน แต่ก็เป็นพื้นที่สำหรับการแพร่กระจายของ ข้อมูลบิดเบือน ความแตกต่างทางขั้วความคิด และการกระตุ้นความรุนแรง หรือ ความเกลียดชัง ดังนั้น การกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพจึงต้องใช้ แนวทางที่อ้างอิงสิทธิมนุษยชน และพหุภาคี (Human Rights-Based and Multistakeholder Approach)

เพื่อให้ทุกภาคส่วนร่วมออกแบบแนวทางแก้ไขในการขับเคลื่อน “Internet for Trust” ซึ่งแนวทางแบบพหุภาคีนี้ยังมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น และการเข้าถึงข้อมูลอีกด้วย

“UNESCO พร้อมให้การสนับสนุนความร่วมมือนี้อย่างเต็มที่ เพื่อให้ภูมิภาคอาเซียนก้าวสู่การเป็นต้นแบบของการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างมีธรรมาภิบาล ที่สอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล สนับสนุนการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และส่งเสริมความถูกต้องน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสาร”

ด้าน H.E. Sujiro Seam, Ambassador of the European Union to ASEAN กล่าวว่า ความท้าทายของโลกดิจิทัลไม่ได้จำกัดอยู่เพียงภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่ง การสร้างความร่วมมือระหว่างภูมิภาคจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการวางกติกาที่ทันสมัย และเป็นธรรมสำหรับทุกภาคส่วน บนพื้นฐานของค่านิยมร่วมกัน เช่น ความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความเชื่อมั่นในข้อมูลดิจิทัล

เวทีแลกเปลี่ยนมุมมอง ขับเคลื่อน “Digital Governance for a Trusted Future“

การเปิดเวทีหารือ ASEAN–UNESCO Multistakeholder Forum on the Governance of Digital Platforms ทั้ง 3 วันนี้ จะเป็นเวทีสำคัญ ในการแลกเปลี่ยนมุมมอง และประสบการณ์เชิงเปรียบเทียบในการขับเคลื่อนแนวคิด “Digital Governance for a Trusted Future” โดยมีผู้เชี่ยวชาญระดับโลก

องค์กรระหว่างประเทศ และตัวแทนจากหลายภาคส่วน ร่วมอภิปรายเชิงลึกในประเด็นสำคัญหลากหลายด้าน อาทิ กรอบความร่วมมือระดับโลก และระดับภูมิภาคด้านธรรมาภิบาลดิจิทัล, การส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล และการแข่งขันทางการตลาดอย่างเป็นธรรม และโปร่งใส

และความรับผิดชอบของแพลตฟอร์มดิจิทัล ความปลอดภัยออนไลน์ และการคุ้มครองเด็ก การกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์เชิงกำเนิด (Generative AI) และเทคโนโลยีเกิดใหม่ การเสริมพลังให้ผู้ใช้ และการรู้เท่าทันสื่อ และข้อมูล ตลอดจนความร่วมมือของภาคประชาสังคม และระดับภูมิภาคเพื่อส่งเสริมสิทธิดิจิทัล

ความร่วมมือครั้งนี้ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการประสานงานระดับภูมิภาค และการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดี โดยการอภิปรายจะช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาร่าง ข้อเสนอแนะการกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลในอาเซียนอย่างมีธรรมาภิบาล (Draft Recommendations on Digital Platform Governance in ASEAN) ซึ่งจะสะท้อนเจตนารมณ์ร่วมกันเพื่อสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่รับผิดชอบ โปร่งใส และยั่งยืนในภูมิภาค

ส่วนขยาย

* บทความเรื่องนี้น่าจะเป็นประโยชน์สำหรับการวิเคราะห์ในมุมมองที่น่าสนใจ 
** เขียน: ชลัมพ์ ศุภวาที (บรรณาธิการ และผู้สื่อข่าว) 
*** ขอขอบคุณภาพประกอบบางส่วนจาก N/A

สามารถกดติดตามข่าวสาร และบทความทางด้านเทคโนโลยีของเราได้ที่  www.facebook.com/itday.in.th